W Sejmie Rzeczypospolitej Polskiej uroczyście otwarto wystawę „Nie przeciwko sobie, lecz wspólnie”, przygotowaną przez Dom Współpracy Polsko-Niemieckiej z okazji 35. rocznicy podpisania Traktatu między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy.
To szczególne miejsce prezentacji ekspozycji podkreśla znaczenie wydarzenia, które przed 35 laty wyznaczyło nowy etap w stosunkach polsko-niemieckich. Podpisany 17 czerwca 1991 roku traktat stworzył podstawy do rozwoju partnerstwa opartego na dialogu, wzajemnym szacunku, współpracy i odpowiedzialności za przyszłość obu krajów.
Wystawa przypomina najważniejsze etapy drogi, którą Polska i Niemcy przeszły od momentu podpisania traktatu. Opowiada o procesie budowania wzajemnego zaufania, przezwyciężania historycznych obciążeń oraz rozwijania współpracy politycznej, społecznej, kulturalnej i obywatelskiej.
Ekspozycja ukazuje także znaczenie działań podejmowanych na poziomie regionalnym i lokalnym. To właśnie w codziennych spotkaniach, inicjatywach edukacyjnych, partnerstwach miast i regionów, wymianach młodzieżowych oraz współpracy organizacji społecznych polsko-niemieckie sąsiedztwo nabiera realnego i trwałego wymiaru.
Wspólna historia i spojrzenie w przyszłość
„Nie przeciwko sobie, lecz wspólnie” to nie tylko opowieść o wydarzeniach ostatnich 35 lat. Wystawa skłania również do refleksji nad współczesnym znaczeniem polsko-niemieckiego dialogu i nad odpowiedzialnością za dalszy rozwój wzajemnych relacji.
Przypomina, że dobre sąsiedztwo nie jest wartością daną raz na zawsze. Wymaga ono konsekwentnej pracy, gotowości do rozmowy, wzajemnego słuchania oraz poszukiwania porozumienia również wtedy, gdy pojawiają się różnice zdań i nowe wyzwania.
Istotne miejsce w narracji wystawy zajmuje mniejszość niemiecka w Polsce, która od lat pełni ważną rolę w rozwijaniu kontaktów między społeczeństwami obu państw. Jej działalność społeczna, kulturalna i edukacyjna stanowi jeden z ważnych elementów budowania wzajemnego zrozumienia oraz podtrzymywania europejskiego dziedzictwa regionów pogranicza.
Ekspozycja pokazuje, że polsko-niemieckie relacje tworzą nie tylko umowy i deklaracje polityczne, lecz przede wszystkim ludzie. Są to osoby działające w samorządach, szkołach, organizacjach pozarządowych, instytucjach kultury, środowiskach naukowych oraz inicjatywach obywatelskich. To dzięki ich zaangażowaniu idea dobrego sąsiedztwa znajduje odzwierciedlenie w konkretnych działaniach i trwałych partnerstwach.
Uroczyste otwarcie w Sejmie RP
Wernisaż wystawy zgromadził przedstawicieli świata polityki, dyplomacji, nauki, organizacji społecznych oraz środowiska mniejszości niemieckiej. Obecność tak licznego grona gości podkreśliła rangę jubileuszu oraz znaczenie polsko-niemieckiej współpracy dla obu państw i ich społeczeństw.
Podczas uroczystości zwracano uwagę na dorobek ostatnich 35 lat, ale także na potrzebę dalszego wzmacniania wzajemnego zaufania. Wystąpienia i rozmowy towarzyszące otwarciu stały się okazją do podsumowania dotychczasowych osiągnięć oraz do zastanowienia się nad przyszłością polsko-niemieckiego sąsiedztwa.
Uroczyste otwarcie ekspozycji w Sejmie Rzeczypospolitej Polskiej było dla Domu Współpracy Polsko-Niemieckiej szczególnym wyróżnieniem. Stanowiło również potwierdzenie, że historia traktatu oraz wartości, na których został on oparty, pozostają ważnym punktem odniesienia we współczesnej debacie o relacjach między Polską a Niemcami.
Serdecznie dziękujemy wszystkim gościom za obecność oraz wspólne przeżywanie tego wydarzenia. Dziękujemy również osobom zabierającym głos za podzielenie się refleksjami dotyczącymi dialogu, pojednania, wzajemnego zaufania i odpowiedzialności za przyszłość polsko-niemieckich relacji.
Efekt wspólnej pracy
Autorem koncepcji i treści wystawy jest prof. Krzysztof Ruchniewicz, któremu składamy szczególne podziękowania za merytoryczne opracowanie ekspozycji oraz przedstawienie złożonej historii stosunków polsko-niemieckich w przystępnej i skłaniającej do refleksji formie.
W przygotowanie wystawy zaangażowali się także historycy, naukowcy, eksperci, graficy oraz współpracownicy odpowiedzialni za jej stronę merytoryczną, językową i wizualną.
Dzięki ich wiedzy, doświadczeniu i zaangażowaniu powstała ekspozycja, która łączy perspektywę historyczną ze spojrzeniem na współczesność. Wystawa nie ogranicza się do przedstawienia chronologii wydarzeń, lecz pokazuje proces budowania relacji, jego najważniejszych uczestników oraz wartości, które przez kolejne dekady kształtowały polsko-niemieckie sąsiedztwo.
Wspólna praca nad wystawą jest także świadectwem tego, że dialog i współpraca nie pozostają wyłącznie hasłami. Są efektem zaangażowania wielu osób, które poprzez swoją codzienną działalność przyczyniają się do zbliżenia obu społeczeństw.
Ekspozycję można oglądać w Sejmie Rzeczypospolitej Polskiej do 5 sierpnia 2026 roku.
Wystawa dostępna do wypożyczenia
Po zakończeniu prezentacji w Sejmie wystawa „Nie przeciwko sobie, lecz wspólnie” będzie mogła być prezentowana także w innych miejscach w Polsce i za granicą.
Ekspozycja została przygotowana z myślą o instytucjach kultury, samorządach, szkołach, uczelniach, bibliotekach, organizacjach społecznych oraz innych podmiotach zainteresowanych tematyką stosunków polsko-niemieckich, historii najnowszej, dialogu europejskiego i współpracy transgranicznej.
Wystawa może stanowić punkt wyjścia do organizacji spotkań, debat, zajęć edukacyjnych oraz wydarzeń poświęconych historii i przyszłości polsko-niemieckiego sąsiedztwa.
Instytucje i organizacje zainteresowane wypożyczeniem oraz zaprezentowaniem wystawy zapraszamy do kontaktu z Domem Współpracy Polsko-Niemieckiej. Chętnie przekażemy szczegółowe informacje dotyczące dostępnych wersji ekspozycji, jej formatu, warunków udostępnienia oraz możliwych terminów prezentacji.
Wystawa została dofinansowana ze środków Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji Rzeczypospolitej Polskiej oraz Federalnego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Republiki Federalnej Niemiec, za pośrednictwem Związku Niemieckich Stowarzyszeń Społeczno-Kulturalnych w Polsce.
